czwartek, 19 listopada 2026

Łukasz Gołębiowski „Lud polski, jego zwyczaje, zabobony”


„Lud polski, jego zwyczaje, zabobony” (Replika, Poznań 2026) Łukasza Gołębiowskiego to przełomowe dzieło etnograficzne, wydane po raz pierwszy w 1830 roku w Warszawie. Książka stanowi jedno z najwcześniejszych i najważniejszych kompendiów wiedzy o życiu codziennym, obrzędowości oraz wierzeniach chłopów na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej na początku XIX wieku. 

Osobiście muszę przyznać, ze o ile temat strojów ludowych nudzi niemiłosiernie tak wiele innych kwestii wciąga bardzo. Np. te o magicznym okrążaniu stołu trzykrotnie. Motyw znany w europejskiej magii, u Słowian szczególnie. Skąd ten kult boga Pokucia? To raczej był domowy duszek. Podobały mi się pewne elementy obyczajowości dawnych Polaków:

Mąż przywłaszcza sobie najwyższą władzę nad żoną, karze ją i bije, kiedy opuszcza gospodarstwo, nie pilnuje domu, na zwyczajną godzinę jeść nie zgotuje, najczęściej się zdarza, że cierpliwie to znosi (s.142). 
Nic dziwnego, że teraz cywilizacja upada ... Z resztą nieważne. Wracając do książki; jest trochę ciekawostek o postrzyżynach u górali. Od razu więcej wiedzy w tym zakresie jak to  praktykować. 

Ogólnie, dużo cennych informacji, z którymi trzeba się zapoznać. 

Polecam!