czwartek, 23 kwietnia 2026

Osred "Odinism: Past, Present and Future"


No to powracamy myślami do germańskiego neopogaństwa. Tym razem będzie mniej pod hasłem "Ásatrú", a więcej pod szyldem "odynizm". 

Książka "Odinism: Past, Present and Future" (Renewal Publications: University of Melbourne,  2010) autorstwa Osreda to najpierw historia ludów aryjskich, potem historia Wysp Brytyjskich i ekspansji Wikingów, biografie postaci mniej lub bardziej znanych, a na samym końcu przedstawiona autorska interpretacja kultu Odyna w nowej postaci.  

Czy taka oryginalna? Nie wydaje mi się, bo teoria archetypów i traktowanie bogów jako pewne metafory czy struktury w umyśle są ogólnie rozpowszechnione wśród neopogan. O samym odynizmie i tego jak widzi go Osred jest raptem kilka stron;  autor przedstawia go nie tylko jako system religijny, ale jako wyraz ducha ludów północnoeuropejskich. Książka to w pewnym stopniu rodzaj manifestu, który łączy mitologię z antropologią i polityką tożsamościową, mającymi na celu zachęcenie osób o europejskich korzeniach do powrotu do ich "rodzimych" bogów.

Czy praca robi wrażenie? Raczej tak. Z jednej strony widzimy pasję do historii i wierne jej przedstawienie. Z drugiej strony, mało jest tak na prawdę o samym odynizmie. Oprócz tego, autor przedstawia biografie osób, które określa mianem "proto-odynistów". Podejrzewam, że większość z nich po prostu ceniła dawne pogaństwo i się nim inspirowała, ale nawet niekonieczne musiały to być wierzenia skandynawskie; tak jakby Osred podciągał ich pod przybraną przez siebie narrację, bo z tego co czytałem ci ludzie w swoich pracach częściej odwoływali się do religii antyku niż kultu Odyna. A jeśli podejdziemy do tematu od tej strony to można by przytoczyć wiele innych nazwisk. 

Ogółem jest dobrze. Polecam!